Đi để Lớn – Từ Nhà Máy đến Chợ Toàn Cầu
1. Bức tranh lương và thị trường lao động cuối thập niên 1990
Khoảng năm 1997, anh họ tui làm công nhân nhà máy Hyundai Vinashin, lương 700.000 đồng/tháng (cỡ 50 đô la Mỹ).
Lúc đó bên Hàn, việc tương tự (nghề hàn xì độc hại), phải ở mức vài ngàn đô mới có người làm, thì sang VN, chỉ cần bỏ 50 đô đã có người làm cả tháng trời ròng rã (giờ thì lương nhà máy này đã mười mấy triệu/tháng rồi).
Lúc đó, tui đang làm cho VP 1 tập đoàn của Nhật, lương 250 đô, phải thi 6 vòng gồm toán, logic, tiếng Anh, giải quyết tình huống, phỏng vấn nhóm, phỏng vấn riêng mới được nhận offer.
Thế mới thấy, doanh nghiệp ở nước ta ít quá ít nên đồng lương thấp. Cách đẩy thu nhập lên là: doanh nghiệp nhiều, nhà máy nhiều khắp các tỉnh, tự động đời sống người dân giàu lên nhanh chóng.
Xem bài :
Từ ngại Shopping đến Học Bán Hàng: Chuyến đi Thay Đổi Não Bộ – Mở mang Tầm Mắt mới mở Ví Tiền
2. Câu chuyện phúc lợi và “góc nhìn nhỏ”
Ở cty Nhật, tui ấn tượng với 1 bé Khanh, học ngoại ngữ ĐHSP nhưng bỏ dạy. Tui và Khanh chơi thân vì cùng thích đọc sách văn học và lịch sử, đi du lịch, mua sắm, ăn ốc, hát karaoke, nhạo, quánh bowling,…
Một lần công ty tổ chức company trip, budget 600 đô/người, có 1 buổi “hái hoa dân chủ”, thảo luận nên đi Thái Lan hay Singapore, đại đa số phản đối.
Có người còn đứng lên phát biểu, đại loại đi du lịch là lãng phí, thay vào đó, cty cho đi ăn 1 bữa buffet ngon có nhiều đạm rồi còn bi nhiêu thì “quy thóc”, đưa tiền mặt.
Cái Khanh thì thầm, ông đứng lên nói cái gì đi, chứ coi chừng không được đi chơi, nhưng tui cứng họng vì ngạc nhiên tột độ.
Hóa ra, có những người không hề có nhu cầu đi đây đi đó nhìn ngắm thế giới. Tui nhìn họ như người ngoài hành tinh, vì thật sự không hiểu.
3. Quyết định của sếp và thông điệp “đầu óc lớn”
Tui thấy ông sếp VN lúng túng. Rồi ông sếp Nhật cầm micro nói, đây là phúc lợi công ty, corporate benefits, không có trong hợp đồng lao động. Ai muốn mở mang đầu óc thì đi.
Các bạn từ đói nghèo đi lên nên nhìn việc gì cũng có 1 góc nhỏ, nghĩ gì cũng chỉ quẩn quanh chuyện ăn chuyện uống rồi để dành vài ba đồng làm giàu. Giàu gì với dăm ba trăm đô tiết kiệm?
Nhân sự công ty cần có đầu óc lớn thì công ty mới lớn. Giờ không nói nhiều, ai không đi thì số tiền của họ sẽ chuyển thành quà cho chuyến từ thiện sau.
Chốt chọn Thái, 600 đô thì đi Thái mới thoải mái, chứ đi Sing thì sẽ chật vật. Không đưa tiền mặt. Giải tán cuộc họp.
Mấy anh chị lầm bầm chửi mấy ông Nhật phát xít này nọ.
4. “Học bằng mắt” ở Thái và cú chuyển não
Tui và bé Khanh nghe tin đi Thái thì vội tìm mua sách, vua Rama 1, 2 gì đó là thuộc làu làu, kiến trúc cung đình, văn hóa Phật giáo nguyên thủy, có bao nhiêu tỉnh, dân số bao nhiêu…
Ngày đi, tui thấy nhóm phản đối ai cũng có mặt nhưng vẻ khó chịu. Sang Thái, hai đứa tui đi chơi say mê, hướng dẫn viên đố câu gì thì 2 đứa tui cũng trả lời được để lấy quà.
Khi được đưa đi shopping là tui lao vô coi, trong đoàn thì đại đa số tui thấy uể oải lết theo, có người còn giả bộ đau chân để ngồi ngoài.
Nhưng ông sếp Nhật bắt vào, bảo vô uống nước, nghe người ta bán hàng, học cách người ta chào mời. Rồi nhóm này cũng lững thững đi vào, nghe chiếu lệ vì bị bắt buộc.
Nhưng khi mọi người lên xe rồi thì thấy họ vẫn chưa ra. Lúc sau thì thấy “tay xách nách mang” với những túi to, mặt cười như địa chủ được mùa.
Lên xe phân trần là định không mua, nhưng sau nghe giới thiệu hay quá, mua nhiều nên quên cả giờ hẹn.
Sau chuyến đi đó, não họ cũng khác. Mấy chuyến đi sau là hăm hở, thấy gọi điện khắp nơi để lên danh mục “mua gì xách về để bán kiếm lời”.
VN là nơi hiếm hoi trên thế giới có 1 thị trường gọi là “hàng xách tay”. Phát triển hàng xách tay thì DN nhập khẩu chính thống sẽ chết, cạnh tranh không lại.
Tương tự như việc cho bán hàng rong vậy. 1 trái ổi, 1 tô bún trong cửa hàng phải chịu chi phí mặt bằng, nhân viên, thuế,… sao cạnh tranh nổi với trái ổi, 1 tô bún của người gánh đi lưu động ngoài kia?
Kinh tế muốn phát triển lên thì phải kiểm soát, đưa mọi thứ vào quy củ.
(bài viết năm 2010).
TonyX – 1961612095977603203
Xem bài : 5 CHỮ VÀNG : LÀM-HỌC-ĐỌC-ĐI-CHO
Câu hỏi cho tư duy:
Theo bạn, vì sao ông sếp Nhật lại quyết định như vậy? Bạn nghĩ gì về nhóm phản đối chuyến đi? Nghĩ gì về xuất phát điểm của mình và sau khi đọc bài này, có sự chuyển biến gì về nhận thức?
Bạn đọc comment:
Đỗ Quí | Dominic @Qui_Do77
Năm 2017 con được công ty cho đi Nhật qua 3 thành phố: Tokyo, Osaka và cố đô Kyoto. Chuyến đó là phúc lợi cho 1 năm đạt thành tích vượt kỳ vọng. Chi phí đâu đó khoảng 3.5k Usd/slot. Con lần đầu được nhìn cảnh đẹp, ngắm thế giới xung quanh, được ngồi trên bồn.
Hoàng Trang | Tara @Tara_2291
Vỗ tay to cho ông sếp Nhật ạ. Thật tuyệt vời khi Dượng từ xưa được chịu ảnh hưởng của những người có tầm như vậy ạ.
Sếp Nhật quyết định cho đi du lịch, nhưng bản chất là cho nhân viên đi học, cho mở mang đầu óc, học hỏi cái hay của người ta để đem về áp dụng cho công việc của mình. Câu nói của sếp Nhật minh chứng điều đó: “Nhân sự công ty cần có đầu óc lớn thì công ty mới lớn”. Đúng là “nhất cử lưỡng tiện”, “bánh mì kẹp giáo dục”. Nhân viên vừa được hưởng phúc lợi, công ty cũng có thêm những nhân sự trở nên giỏi giang hơn.
Nhóm phản đối chuyến đi đại diện cho số đông trong xã hội. Cũng vì xuất phát từ cảnh nghèo nên luôn muốn tiết kiệm, quy ra tiền mặt để có lợi ích thiết thực ngay. Tầm nhìn hạn hẹp, chỉ lo cái trước mắt mà bỏ qua cơ hội mở mang đầu óc. Rất thông minh lanh lợi, áp dụng luôn kết quả chuyến đi nhưng chỉ có thể và làm ra những món lợi nhỏ là “hàng xách tay”.
Con cũng xuất phát từ cây lúa, củ sắn, củ khoai. Tư duy trước đó cũng y như nhóm đông kia. Bên cạnh con cũng đa phần là những người vậy. Quan sát thấy rằng con cũng đã dịch chuyển nhiều hơn về nhận thức. Luôn sẵn sàng đón nhận những trải nghiệm mới mẻ. Con sẽ nỗ lực, chăm chỉ làm việc tốt để có nhiều cơ hội trải nghiệm khắp các vùng miền thưa Dượng.
Vũ Ngọc | Nolan @NgocDrukpa
Thời buổi bây giờ là thế giới phẳng, 1 cục hàng bán lẻ mà con chỉ cần ngồi lướt website email qua lại với ncc bên Mỹ là hàng ship tận cửa ạ. Chỉ hơi khó khăn ở phương thức thanh toán một chút vì nước Mỹ kiểm soát rất chặt chẽ về dòng tiền để tránh doanh nghiệp rửa tiền, gian lận tài chính.
Giang Nguyễn | Emily @mikacosmetic1
Tầm của lãnh đạo: ra quyết định luôn tránh chuyện bàn ra bàn vào, trưng cầu quá nhiều ý kiến.
Ngày xưa con làm Dior, hãng 1 năm đài thọ 2-3 lần đi nước ngoài, trong nước, training, YEP, gala… Hãng SKII còn cho B.A (beauty advisor) chọn đi Úc hay đi Dubai??? 🥹 Và tất nhiên sau những chuyến đi về, BA bán hàng doanh số tăng trưởng gấp đôi, iu hãng quá mà. 😹
Con trước đây khi đi đâu, đa số là đi du lịch là chính, ít tìm hiểu về văn hoá, lịch sử, kinh tế của nơi đến. Nên không gặt hái được nhiều bài học hay vì mình ít để tâm. Nên là đi với ai, đi với tâm thế như nào cũng rất quan trọng ạ.
Phú Khánh | Kane @dangdinhphukhan
Theo con sếp Nhật quyết định cho nhân viên đi chơi để mở mang đầu óc, quan sát cái hay cái tốt ở nước bạn mà học hỏi, cái chưa tốt để tránh (nếu có).
Nhóm phản đối chuyến đi do ham tiền, nghĩ đến lợi ích về vật chất, vì đi chơi không có tiền, muốn “quy thóc”.
Con xuất phát từ ruộng lúa, đường đất làng quê chưa có dịp ngắm nhìn thế giới, Việt Nam mình vẫn chưa đi được hết các tỉnh. Sẽ cố gắng làm việc nhiều hơn nữa để có tiền ngao du sơn thủy, ngắm nhìn vẻ đẹp của thế gian, học hỏi thêm điều mới.
P.s: Cty con cũng tổ chức đi chơi Đà Nẵng, Phong Nha, Huế cho các bạn đạt chỉ tiêu, mà nhóm phản đối đến 90% (trừ con), tất cả đòi “quy thóc” hết, con cũng ngạt nhiên như Dượng vậy ạ.
KHOA AI | HILL @aitrothu
Một câu chuyện đáng giá hơn ngàn bài giảng về ‘tư duy’. Từ việc phản đối đi du lịch để đòi tiền mặt, đến hăm hở lên list ‘xách tay về bán kiếm lời’ là cả một quá trình thay đổi nhận thức. Vấn đề không chỉ nằm ở đồng lương 250 đô, mà còn ở tầm nhìn và sự đầu tư vào con người mà vị sếp Nhật đã làm.
Cảm ơn bài học Dượng đã chia sẻ 😍
Tóm gọn bài học:
Từ 50 đô công nhân hàn xì đến công ty Nhật chi 600 đô/người cho trip Thái: bài học vỡ lòng về phát triển.
Muốn lương cao phải có nhiều doanh nghiệp, nhiều nhà máy; muốn doanh nghiệp lớn cần nhân sự có tầm nhìn lớn.
Phúc lợi như company trip không phải “quy thóc” mà là đầu tư mở đầu óc, học cách bán hàng, nhìn thị trường, hiểu chuỗi cung ứng.
Khi tư duy mở, hành vi thay đổi: từ chê đi chơi thành săn học hỏi, từ ngại shopping thành học kỹ năng chào mời rồi biết buôn bán.
Nhưng phát triển cũng đòi hỏi kỷ luật: nếu “hàng xách tay” và bán rong tràn lan, doanh nghiệp chính thống không thể sống sót.
Kinh tế mạnh lên khi mở rộng quy mô doanh nghiệp và đưa mọi thứ vào quy củ — cạnh tranh công bằng, năng suất tăng, thu nhập mới bền vững.
- Từ 50 Đô Đến 600 Đô: Mở Tầm Nhìn, Mở Thu Nhập
- Lương Cao Nhờ Nhiều Doanh Nghiệp: Bài Học Từ Một Chuyến Đi Thái
- Company Trip Không Phải “Quy Thóc”: Đầu Tư Vào Đầu Óc
- Đi Chơi Để Lớn: Khi Phúc Lợi Trở Thành Lợi Thế Cạnh Tranh
- Từ Ngại Shopping Đến Học Bán Hàng: Chuyến Đi Thay Đổi Não Bộ
- Lòng Tốt Không Thể Thay Quy Tắc: Cần Đưa Mọi Thứ Vào Quy Củ
- Muốn Giàu Đừng “Quy Thóc”: Mở Mang Tầm Mắt Mới Mở Ví Tiền
- Nhân Sự Tầm Nhỏ, Công Ty Khó Lớn: Lời Thẳng Từ Sếp Nhật
- Từ Nhà Máy Đến Chợ Toàn Cầu: Tư Duy Quy Mô Là Sức Bật Thu Nhập
