Tản mạn Truyện Kiều – Nguyễn Du
Thúy Kiều sau khi bị Mã Giám Sinh giả vờ cưới nhưng sau đó bán vào lầu xanh, nàng toan tự vẫn. Tú Bà liền lập mưu, để nàng ra lầu Ngưng Bích ở một thời gian, sau cử Sở Khanh ra dụ đi trốn, để có cớ bắt lại, lần này thì Kiều không thoát được, chấp nhận làm ở lầu xanh.
Tú Bà nói với Kiều như sau:
“Vừa tuần nguyệt sáng gương trong,
Tú bà ghé lại thong dong dặn dò:
“Nghề chơi cũng lắm công phu,
Làng chơi ta phải biết cho đủ điều.”
Kiều rằng: “Mưa gió dập dìu,
Liều thân thì cũng phải liều thế thôi!”
Mụ rằng: “Ai cũng như ai.
Người ta ai mất tiền hoài đến đây?
—–
Này con thuộc lấy làm lòng,
Vành ngoài bảy chữ vành trong tám nghề
Chơi cho liễu chán hoa chê,
Cho lăn lóc đá cho mê mẩn đời!”
Là chủ của lầu xanh, Tú Bà đã đèo tẹo Kiều, phải có “chiêu trò” khác biệt, nếu ai cũng như ai thì việc gì người ta phải tốn tiền đến đây. Cảm xúc của khách hàng là quan trọng. Nên bà đào tạo “7 chữ vành ngoài”, nói muốn lừa được người ta phải có mánh, khiến người ta tin tưởng, có lợi cho bản thân. 7 mánh đó như sau:
7 chữ vành ngoài
– Khốc (哭) : Có nghĩa là khóc, dùng nước mắt để tranh thủ lòng thương cảm của khách làng chơi. Phải kể lể hoàn cảnh gia đình, phải diễn khóc như thật để chứng tỏ mình thành tâm. Dùng gừng sống hoặc củ hành tẩm vào khăn tay để lau thì nước mắt sẽ tuôn như suối.
– Tiễn (剪) : Có nghĩa là cắt, cùng khách mỗi người cùng cắt một mớ tóc, kết thành một sợi rồi chia cho nhau buộc vào hai cánh tay, làm lễ “kết tóc” biểu tỏ thủy chung bền chặt, khách sẽ tưởng là mình chân thành mà không nỡ bỏ.
– Thích (刺) : Có nghĩa là chích. Lấy cây trâm chích vào cổ tay hay trên bắp đùi tên riêng của khách, nói đây là người chồng thân yêu, khách thấy vậy càng thêm tin tưởng.
– Thiêu (烧) : Có nghĩa là đốt hương nhang, cả hai áp người vào nhau cùng đốt các huyệt trên bụng, trên cánh tay, thề thốt. Mánh này thuộc “khổ nhục kế”, chịu đau để lừa khách tin.
– Giá (嫁) : Có nghĩa là cưới hỏi. Nếu khách là kẻ giàu có thì thủ thỉ, rủ rê, bàn chuyện cưới, xin làm vợ lẽ. Tất nhiên khách muốn cưới thì phải bỏ ra một số tiền lớn để chuộc mình ra. Khi đã xài hết tiền thì tìm cách lật lọng để đuổi.
– Tẩu (走) : Có nghĩa là chạy. Nếu thấy khách hết tiền, không thể chơi tiếp thì tống khứ khách đi cho rảnh, giả vờ rủ khách đi trốn, hẹn giờ hẹn chỗ nhưng không đến, đánh tiếng cho lính đi bắt kẻ bỏ trốn, thế tất khách phải sợ mà trốn thật, không dám quay lại nữa.
– Tử (死) : Có nghĩa là chết. Chết giả chứ không phải chết thật. Thề thốt cho họ tin là mình yêu họ, chỉ biết có họ thôi, nếu họ không tin thì lăn đùng ra đòi chết, tèo ngay tại chỗ, mắt he hé nhìn, nói “cả hai cùng chết hơn là chẳng lấy được nhau!”. Lúc đó, khách đem hết bạc tiền ra dâng cho mình.
Cái này lúc học Truyện Kiều ở lớp 9, bạn nào học giỏi thật, chịu khó tìm hiểu sẽ nắm được, còn học để thi thì không nhớ.
Thuý Kiều bản tính trung thực nên không làm được các mánh khoé của Tú Bà, chỉ có học được chữ “giá” nên được Thúc Sinh cưới về làm vợ lẽ. Còn những cô khác toàn dùng mánh khóe thì cả đời ở lầu xanh, vì lừa người khéo cỡ nào thì sẽ bị người lừa lại. Cuối đời của Tú Bà cũng rất bi đát vì sống toàn âm mưu, lập kế, dùng mánh, dùng khoé. Hậu thế soi mà răn mình.
Các mánh khóe của Tú Bà cũng là những mánh khoé của người tham khác trong xã hội, mình biết để tránh, hoặc cao hơn thì đứng nhìn, quan sát cũng rất hay, cũng thú vị. Bạn nào thấy cần hiểu thêm nhân tình thế thái thì lưu lại.
*** Các bạn học về văn hóa nghệ thuật hay nhân văn ngôn ngữ, hoặc quản trị, nên tìm hiểu về chữ Hán (-Nôm), sẽ giúp ích mình rất nhiều, nhất là đọc sách xưa tích cũ. Chinh phục chữ Hán không có khó đâu, chỉ có 214 bộ ghép lại, có mấy chục bộ phổ biến xuất hiện thường xuyên, còn lại lâu lâu mới thấy, đoán mò cũng ra được nghĩa, vì là chữ tượng hình.
Xưa nay chỉ có cỡ 100 bạn chữ Hán Nôm để đọc sách cổ của cha ông mình, coi văn tự trên các di tích (như Nguyễn Trãi chẳng hạn, viết chữ Hán đọc hay lắm). Nhưng chỉ còn vài ba bạn đủ kiên nhẫn theo được, còn lại, như lẽ thường của đám đông, hào hứng ba bữa.
Th2 9, 2023
Giải thích trên là cho 7 chữ “vành ngoài” nào muốn biết “vành trong 8 nghề” là gì thì còm nhen.
Dượng Tony update lại bài trên X – 26/03/2026
TonyX – 2037104539321663682
P/s: Câu “nghề chơi cũng lắm công phu” trở thành thành ngữ, được nhiều người nói hay viết là từ đoạn này. Các bé có thể học để tăng lượng từ vựng và cách diễn đạt của mình lên. Nhắc lớp BTGT nhen @nguyenduyviet95
*Tiền kỷ niệm tặng các bé tân niên Thomaso, mà tui thấy thực hiện đầy đủ các động từ làm, học, đọc, cho, đi, tập.
Bạn đọc comment:
Vy Nguyễn | Kathy @VyNguyen040625
Cám ơn Dượng đã giải thích “vành ngoài bảy chữ”, nhờ Dượng giải thích tiếp “vành trong tám nghề” để con biết mánh khóe lừa lọc của thiên hạ mà tránh cho đỡ thiệt thân.
Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang
Ừa để tui lên series những mánh khoé thiên hạ.
Nguyễn Văn Khoa | Steven @NguyenKhoa26292
Tính ra để trụ được với nghề cũng khoai qué Dượng ạ ☺️☺️☺️
Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang
Tú Bà là CEO tập đoàn bán “vâm” thì phải có bản lĩnh, có các chiêu trò mánh khóe giắt lưng mới làm quản lý được chứ
Tấn Nghĩa | Nestor @tannghia8
Đây là thông tin bé tìm được 😊
Vành trong 8 nghề thường được hiểu là các kỹ năng phục vụ và làm hài lòng khách:
1. Cầm (琴) – biết chơi đàn
2. Kỳ (棋) – biết chơi cờ
3. Thi (詩) – biết làm thơ
4. Hoạ (畫) – biết vẽ
5. Ca (歌) – biết hát
6. Vũ (舞) – biết múa
7. Tửu (酒) – biết rót rượu, uống rượu, tiếp rượu
8. Sắc / Trang dung (色) – biết làm đẹp, quyến rũ, chăm sóc ngoại hình
Tùng Cao | Chris @tungcaochris
Tính ra Tú bà là bậc thầy marketing, giỏi thao túng tâm lý khách, quá rành về biz.
Về nhân sự cũng đỉnh nữa, giữ được Kiều…
Dạy cho “đào” biết “Vành ngoài bảy chữ, vành trong tám nghề” thì bản thân biết còn gấp nhiều lần thế.
Thời phong kiến mà cỡ đấy…. không phải dạng vừa
Minh Thuỳ | Stella | NCC0035 @JeansNgoc
Vẫn là : Thiệt đáng yêu mà
“Chơi cho liễu chán hoa chê,
Cho lăn lóc đá, cho mê mẩn đời.”
Con mê Dượng quá Dượng ơi, mê mà đến nỗi lăn lóc ra làm và làm 💪. Con kính Người .
Minh Tuệ | Talia | NCC0042 @tue1055420
Tú bà cũng bài bản dzữ ạ. Con hóng “vành trong 8 nghề” ạ.^^
LeThePhu | Ranger @LeThePhu89
Hóng “vành trong 8 nghề” Dượng ơi
Thơm Lê | Cara @TonyFan241225
Trời ơi cái gì Dượng cũng biết, cũng hiểu tường tận vậy. Quá là phục Dượng lắm lắm ạ.
Dương Nhật Linh | Aiden @duongnhatlinh24
Con thấy 7 chữ “Vành Ngoài” đã thấy hơi “rét” rồi Dượng ơi. Nhưng con vẫn muốn biết 8 nghề “vành trong” xem nó lợi hại đến mức nào 🤣😂
Biết để tránh Dượng à, vì “quân tử phòng thân” mà. Con chẳng phải quân tử gì nhưng cũng phải phòng thân chớ 😂😂. Chứ con vẫn niềm tin sắt đá vào câu Dượng nói trong cuốn sách “Thật thà trung thực sẽ không bao giờ thua thiệt hết”. Còn “vành ngoài-vành tròng” chắc chỉ có lợi ở 1 thời điểm thôi.
Đoàn Văn | House @DacVan99
Con muốn biết “vành trong tám nghề” Dượng chỉ cho con với ạ.
Mai Uyên l Madison @Maiuyen1208
Nghề j cũng phải có bí quyết để thành công ha D.
Vũ Ngọc | Nolan | NCC0018 @NgocDrukpa
Thuý Kiều cũng làm được Khấp Giá Tẩu Tử mà cổ toan làm thật nên Tú Bà thấy không có khả năng thu hồi vốn và sinh lời, bả bèn sang tay vội cho Thúc Sinh ạ 😤
Phúc Nguyễn | Rose | NCC0037 @xRosenguyen
Hồi lớp 9 con có học trích đoạn truyện Kiều, mà thực sự không hiểu gì luôn ạh. Chỉ lẩm nhẩm học thuộc thơ đúng kiểu học vẹt.
Trần Thị Thúy Hoa | Hana @MNHoaMaiCB42898
Đúng là “nghề chơi cũng lắm công phu” thiệt. Con hay dùng câu này mà giờ mới biết xuất phát từ truyện Kiều.
Ngọc Anh | Rose @anhngoc94fl
Dượng dùng tiền dụ các con, con thấy mà ham 😛
Phoa Duong | David @DavidPhoa88
Dượng hay quá Dượng. Đọc thơ văn ầm ầm
Mạch Quế Chi | Cinnamon @MachQueChi
Từ ngày Dượng lên chuỗi bài Kiều thì con mới thấy truyện Kiều ý nghĩa quá.
Phạm Hà | Road @phamha91
Xưa cô k dạy mấy chữ này Dượng ạ! Chỉ phân tích tâm trạng Kiều là chủ yếu!
Nhờ D mở mang kiến thức luôn!
Đỗ San | Elsie @ElsieShan73
Vành ngoài Tú bà chơi bảy mánh, vành trong tới tám nghề, nhiều kỹ năng vững vàng mới sống sót được. Con hóng vành trong tám nghề nghen Dượng.
NHIEM | NINO @nhiem0128
Con cần D đẹp trai khai sáng ah, 😆
Hương Việt | Helen @HuongViet85
Dượng ơi đoạn con đọc 7 mánh ấy con tự nghỉ hời ơi mình chẳng có được mánh nào. Vậy mà kết lại hay quá ạ! Dạ biết để tránh, để đứng nhìn cũng vui chứ thật tình thương người thì hại thân. Con muốn biết 8 nghề nữa ạ! Hồi đi học hỏng được Thầy Cô dạy cho, cũng hỏng biết kiến thức này ở đâu. May nhờ biết ông Dượng ạ!
Dàn Trần | Dante | NCC0022 @dantranviet
Đọc bài Dượng viết mà vỡ ra thêm bao điều hay 😀
Hương Việt | Helen @HuongViet85
Dượng ơi đoạn con đọc 7 mánh ấy con tự nghỉ hời ơi mình chẳng có được mánh nào. Vậy mà kết lại hay quá ạ! Dạ biết để tránh, để đứng nhìn cũng vui chứ thật tình thương người thì hại thân. Con muốn biết 8 nghề nữa ạ! Hồi đi học hỏng được Thầy Cô dạy cho, cũng hỏng biết kiến thức này ở đâu. May nhờ biết ông Dượng ạ!
Tuệ Võ | Locius @tuevo03tt
Bài này hay quá Dượng ơi, con muốn biết thêm “vành trong 8 nghề ” nữa ạ
Hoàng Văn Tèo | Seven @hoangsevenvn1
Cám ơn Dượng!
Con đã thuộc lấy làm lòng 7 chữ vành ngoài – con tránh!
Mai Trinh | Dorcas @MaiTrinh1009
Qué đã từ D với mấy bé đi Thomaso ới
Cẩm Yên | Yen @CamYen_Official
Cụ Nguyễn Du miêu tả rất tài tình về toan tính của Tú bà và vẻ ngây thơ của Kiều. Dượng lại có góc nhìn thấu đáo về thuật kinh doanh của chốn hương lâu và chỉ ra triết lý nhờ thật thà mà Kiều đã thoát thân, sống thật sẽ được trời thương.
Toàn Trần | Hris @ToanTran5088
Con cũng mốn biết “vành trong 8 nghề” là gì D nha 😀
Như Nguyệt | Nina | NCC0011 @NguyetNhu338
Dạ, nhờ Dượng mà con đã biết “vành ngoài bảy chữ”, nên khúc sau “vành trong tám nghề” càng muốn biết ạ!
Con sẽ rèn luyện để được nhận tiền kỷ niệm từ Dượng ạ!
Trần Hương @Kathytranhuong
uầy ngày xưa con học văn cũng lai láng lắm mà nay đọc bài Dượng mới thấy thấm.
Thiên Ý | Lily @YanVu42614
Hay quá ạ. Không ngờ Tú Bà có nhiều chiêu lừa như thế. Những kiến thức này không học được từ đâu ngoài ông Dượng 😊
Anh Vũ | Tony @caonhatanhtu
Dạ con chờ “vành trong 8 nghề” ạ, Dượng chỉ sớm nha ạ
